Bydgoskie wydarzenia z marca 1981 roku do dziś są przedmiotem wielu gorących sporów politologów i historyków. Cześć z nich, wywodząca się przede wszystkim ze środowisk postpezetpeerowskich, poddaje je najczarniejszej demonizacji. Inni z kolei, jak np. „wybitny znawca”  komunizmu Richard Pipes pieją nad nimi z zachwytu i zachłystują się każdą kolejną rocznicą tych wydarzeń. W takich okolicznościach bardzo ważne jest, by do owych zdarzeń podchodzić z większą rezerwą i obiektywizmem oraz wyciągać bardziej konstruktywne wnioski. Aby jednak tego dokonać, trzeba rozpatrzeć bydgoski marzec w dużo szerszym kontekście.

„My ze spalonych wsi, my z głodujących miast, za głód, za krew, za lata łez już zemsty nadszedł czas!” – od tych jakże wymownych słów rozpoczyna się Hymn Gwardii Ludowej. Ludzie[1], którzy sformułowali jego tekst, stworzyli organizację, która nie ulękła się potęgi tysiącletniej Rzeszy, trzystu faszystowskich batalionów, inwestycji oświęcimskich i „generalnego planu Wschód”. Partyzanci z GL dokonali jednak czegoś jeszcze – udało im się pokazać, że odrodzona Polska wcale nie będzie musiała iść w kierunku niesprawiedliwości społecznej i wyzysku pracy najemnej przez kapitał.

W grudniu 1922 roku rozegrała się jedna z ciemnych kart w polskiej historii. Wówczas to nacjonalista-fanatyk, Eligiusz Niewiadomski, zastrzelił przy wejściu do warszawskiej galerii „Zachęta” prezydenta Gabriela Narutowicza. 16 grudnia minęła okrągła rocznica tego wydarzenia.