Róża Luksemburg urodziła się w 1870 (lub 1871) r. w Zamościu w rodzinie żydowskiej. Jeszcze jako dziecko przeniosła się do Warszawy, gdzie uczęszczała do gimnazjum żeńskiego i po raz pierwszy zetknęła się z ideami socjalistycznymi. W Królestwie Polskim świeża była jeszcze sprawa pierwszej polskiej partii tego nurtu - „Proletariatu”, którego przywódcy zostali skazani na kary śmierci lub ciężkiego więzienia. Ci, którzy ocaleli, zaczęli odbudowywać nielegalny polski ruch lewicowy, zakladając tajne kółka marksistowskiej. Szesnastoletnia Róża dołączyła do jednego z nich. Trzy lata później, uciekając przed niechybnym uwięzieniem, udała się do Szwajcarii, gdzie studiowała na uniwersytecie w Zurychu. Poszerzała swoją wiedzę w zakresie historii, ekonomii, filozofii i matematyki, analizowała różne formy ustrojów państwowych i zasady działania gospodarki kapitalistycznej. 

Jeszcze w latach 1912 – 1914 Róża Luksemburg angażowała się w organizację protestów antywojennych w Niemczech i Francji, za co ponownie została skazana na rok więzienia. Jej działalność nie była jednak w stanie odwrócić ogólnej tendencji w SPD, której kulminacją okazało się głosowanie nad kredytami wojennymi. 4 sierpnia 1914 niemal wszyscy deputowani SPD opowiedzieli się za nimi, zadeklarowali też „zawieszenie walki klasowej” na czas wojny, w imię „interesów narodowych”. Podobno na wieść o tym Róża Luksemburg rozważała nawet popełnienie samobójstwa.

Ostatecznie jednak świadomość konieczności przeciwdziałania zwyciężyła i działaczka, razem z Karolem Liebknechtem i Klarą Zetkin założyła grupę przekształconą później w Ligę Spartakusowską. Pod pseudonimami Spartakusa i Juniusa grupa zajmowała się propagandą antywojenną, próbując z różnym rezultatem przekonać robotników niemieckich do niesłuszności wojny i porzucenia militarystyczno – patriotycznego entuzjazmu. Celem działań miał być strajk generalny, który uniemożliwi dalszy udział Niemiec w wojnie. Zanim jednak udało się odwrócić świadomość robotników, Róża Luksemburg została ponownie aresztowana i skazana na dwa i pół roku więzienia, które odbywała w Poznaniu i Wrocławiu. Ponownie okres odosobnienia zamieniła w okres niezwykle płodnej pracy pisarskiej. Powstała wtedy Broszura Juniusa (Kryzys socjaldemokracji), która pozostaje do dziś niezwykle trafną analizą ideowego upadku Socjaldemokratycznej Partii Niemiec. Luksemburg nie pozostała również obojętna wobec wydarzeń zachodzących w Rosji, tu jednak nie ogarnęła całej złożoności realiów rewolucji i skupiła się na ostrzeganiu przed niebezpieczeństwem przemiany robotniczego państwa w dyktaturę poprzez dławienie wolności słowa i poglądów politycznych. Wierzyła bowiem, że dyktatura proletariatu może być osiągnięta przy zachowaniu pełnych procedur demokratycznych i utrzymaniu konkurencyjnych partii innych ideologii. Prace Luksemburg były przemycane z więzienia i kolportowane wśród proletariatu przez jej towarzyszy.

W 1917 r. spartakusowcy połączyli się z Niezależną Partią Socjaldemokratyczną (USPD) Karola Kautsky'ego. Mimo osobistych animozji, uznali jedność niedawnych przeciwników wojny imperialistycznej za ważniejszą w niezwykle chwiejnej sytuacji w Niemczech. Faktycznie, już w listopadzie 1918 wybuchło wielkie powstanie, rozpoczęte zbrojnym wystąpieniem żołnierzy i marynarzy w porcie Kiel (podobnie jak w Rosji, nastroje rewolucyjne w tym środowisku powstały pod wpływem klęsk na froncie). Już cztery dni później w Niemczech zachodnich zaczęły powstawać rady, czerpiące wyraźną inspirację z podobnych instytucji w rewolucyjnej Rosji. W tym samym dniu Luksemburg została uwolniona. SPD i USPD znalazły się w rządzie. Razem z Karolem Liebknechtem założyła nową marksistowską gazetę, Czerwony Sztandar, której była aktywną publicystką.

Ostatnie wydarzenia nie zdołały jednak zmienić ogólnego oblicza kierownictwa SPD, które pogodziło się z kapitalizmem i całkowicie przyjęło reformizm za swoją ideologię. UPSD porzuciła koalicję, a Liga Spartakusowska razem z kilkoma innymi grupami socjalistycznymi o nastawieniu internacjonalistycznym i antykapitalistycznym zawiązała Komunistyczną Partię Niemiec. Luksemburg i Liebknecht stali się jej czołowymi działaczami. Partia nie miała jednak tak wyraźnej wizji działania, jak chociażby bolszewicy; nie było m.in. zgody co do uczestnictwa organizacji w zgromadzeniu konstytucyjnym.

W społeczeństwie panowały jednak nastroje radykalne; Luksemburg nadal pisała artykuły do Czerwonego Sztandaru i wzywała do powstania. Było to za wiele dla rządu. Oficjalnie socjaldemokratyczna partia rządząca bez skrupułów posłużyła się nacjonalistyczną bojówką Freikorps do usunięcia niewygodnych ludzi. 15 stycznia 1919 r. Róża Luksemburg i Karol Liebknecht zostali pojmani w Berlinie i brutalnie zamordowani. Ciało rewolucjonistki wrzucono do kanału, gdzie zostało odnalezione dopiero w kilka miesięcy później. Los przywódców podzieliły setki aktywistów KPD oraz członków rad. Rewolucja była skończona. Ironią losu w rządzie, który z zadowoleniem przyjął represje wobec KPD, zasiadali ludzie, którzy niegdyś od samej Luksemburg uczyli się w szkole partyjnej podstaw ekonomii politycznej...