Od 14 listopada pracownicy wenezuelskiej fabryki urządzeń sanitarnych Sanitarios Maracay zarządzają nią sami. 800 pracowników zdecydowało się na ten krok po wielu latach walki o prawa pracownicze i związkowe oraz po decyzji szefa o zamknięciu zakładu. Teraz domagają się nacjonalizacji pod kontrolą pracowniczą. Ich walka może być punktem zwrotnym dla rewolucji boliwariańskiej w Wenezueli.

„Przez 47 lat poświęcaliśmy się w imię zysków naszego szefa” – piszą w specjalnym oświadczeniu związkowcy z Sanitarios Maracay – „dłużej nie chcemy tak żyć i pracować […] Pracowaliśmy przez lata w fatalnych warunkach i za niskie płace, na czym ucierpiało przede wszystkim nasze zdrowie. 150 pracowników ma przepuklinę i problemy z kręgosłupem. A nasz szef, Alvaro Poquetero, robił biznesy w 16 krajach i opływał w dostatkach”.

Pracownicy walczą o swoje prawa

Historia obecnego konfliktu sięga marca tego roku, kiedy to pracownicy zastrajkowali domagając się obuwia i odzieży ochronnej, niezbędnych do pracy z rakotwórczym pyłem silikonowym, używanym do produkcji sanitariatów. Szef odmówił spełnienia postulatów i uciekł z fabryki. Przez 42 dni pracownicy okupowali fabrykę i sami nią zarządzali.

W końcu zarząd skapitulował i zgodził się na zakup odpowiednich materiałów oraz wypłatę pensji za 32 dni strajku. Porozumienie podpisano w Caracas, w Państwowym Inspektoracie Pracy. Minęło ponad pół roku a szef nie dotrzymał ani jednej klauzuli układu. Oszukiwał pracowników, łudząc ich perspektywą znalezienia inwestora strategicznego. W tym samym czasie właściciel stale i świadomie sabotował produkcje, wykorzystując jedynie 40% mocy produkcyjnej fabryki. Aż wreszcie 14 listopada ogłosił zamknięcie fabryki „na czas nieokreślony”.

Kontrola pracownicza

Jeszcze tego samego dnia pracownicy na masowym wiecu jednomyślnie opowiedzieli się za kontynuacją produkcji pod kontrolą pracowniczą. Wybrano 21-osobowy Komitet Zakładowy, w skład którego weszli przedstawiciele pracowników różnych gałęzi produkcyjnych zakładu, związków zawodowych, innych pracowników oraz administracji.

Członkowie Komitetu Zakładowego są wybieralni i odwoływalni w każdym momencie, ich praca może być kontrolowana przez każdego pracownika, a ich pensja nie przekracza pensji pracowniczej. Do zadań Komitetu Zakładowego należą: zarządzanie fabryką, organizowanie produkcji i sprzedaży, a także pomocy i solidarności z innymi pracownikami.

Aby zapewnić przetrwanie zakładu, pracownicy walczą o upaństwowienie go pod kontrolą robotniczą. Tłumaczą, iż „w kraju, w którym 1.800 ludzi nie ma mieszkania, nie można zlikwidować fabryki produkującej urządzenia sanitarne”. Chcą, by produkowane przez nich tanie i wysokiej jakości wyroby były montowane w budowanych przez rząd mieszkaniach. Nabywców znajdują też i w społecznościach lokalnych. Z apelem o pomoc i okupowanie kolejnych fabryk zwrócili się także do związków zawodowych.

Solidarność pracownicza

Jednym z mówców na wiecu z 14 listopada był założyciel międzynarodowej kampanii solidarnościowej z rewolucją boliwariańską w Wenezueli „Hands Off Venezuela”, który wyraził pełne poparcie dla postulatów pracowniczych. Przedstawiciele kampanii kilkakrotnie odwiedzali fabrykę, między innymi przekazując na ręce komitetu zakładowego zbiórkę pieniędzy na zakładowy fundusz strajkowy.

Także i w Polsce ruszyła niedawno kampania Hands Off Venezuela, która aktywnie włącza się w solidarność z pracownikami Sanitarios Maracay. Warto propagować wśród związkowców doświadczenia pracowników z Wenezueli. Ich problemy są bowiem takie same, jak problemy pracowników w Polsce. A rozwiązania – jak pokazuje przykład Sanitarios Maracay - całkiem skuteczne.